Mastodon

apirila 12, 2026

204. FÉLIX GABILONDO PLAZA / PLAZA DE FÉLIX GABILONDO

Auzoa: Intxaurrondo




Félix Gabilondo plaza Intxaurrondoko kultur etxe eta kiroldegiaren eraikinaren ondoan dago, Otxoki pasealekuaren eta Siustegi parkearen ondoan.






Felix Gabilondo Arakistain ategorrietarrari etxea desjabetu eta Hego Intxaurrondoko auzo berrian etxebizitzak esleitu zizkiotenean, auzoarentzako ekipamenduak lortzeko lanean aritu zen. Udalak 1993an Hiritar Merezimenduaren Domina eman zion.

1993ko Hiritar Merezimenduaren Dominak emateko ekitaldia. Argazkia: altza.info


Félix Gabilondo plazaren izendapena 2012ko martxoaren 28an onartu zen.



apirila 05, 2026

203. GUARDAPLATA BIDEA / CAMINO DE GUARDAPLATA

Auzoa: Mirakruz-Bidebieta




Guardaplata bidea Julio Urkixo pasealekuaren 34 eta 38 zenbakien artean hasten da.






Ulia mendian gora egiten du, Herri Ametsa eskolara iritsiz. Errepidea itxita dago eskolaren eremuan baina oinezkoentzako bidezidorra dago eskolaren ondoan, Ulia pasealekura heltzea ahalbideratuz.






Herrerako kaitik mendialdera dagoen zonaldea, 1456an agertzen da aipatua Pordeplata bezala (izen gaskoia seguruenik). 1535an Pordeplat etxea aipatzen da, gaur egungo Guardaplata bidearen 8an zegoena. Etxea XIX. mendean Guardaplata bezela ezagutzen zen.

Bidebieta auzoa 1960 aldera. Erdian, Guardaplata etxea.


Guardaplata bidearen izendapena 1988ko martxoaren 23an onartu zen.

Guardaplata baserria. Argazkia: Altzako historia mintegia

martxoa 29, 2026

202. AÑORGA HIRIBIDEA / AVENIDA DE AÑORGA

Auzoa: Añorga




Añorga hiribidea Añorgatxiki auzunean hasten da. Hegoalderunzko bidea egiten du.





Rezola Zementuen fabrikaren ondotik igarotzen da, Añorga auzora iristen da eta Errekalde hiribidean amaitzen da.






Añorga toponimoa XI. mendetik da ezaguna. Donostiako hiriaren populatzearen parte hartzaile bezala Añorgako oinetxe batzuk aipatzen dira (Añorga, Amassorrain, Merkelin).

Añorga familiaren armarria. Irudia: anorga.info


Nekazaritza nagusi zen Añorgan, 1850an La Esperanza zementu fabrika ireki zuten arte. Zementuaren industriak guztiz eraldatu zuen auzoa. Hurrengo eraldapena N-I errepidea bertatik igarotzean gertatu zen. Gaur egun trafikoa desbideratu egin da Añorgatik.


Añorgako ikuspegia 1945an. Argazkia: Kutxateka


Añorga hiribidearen izendapena 1988ko martxoaren 23an onartu zen.



martxoa 22, 2026

201. JOSE ARANA KALEA / CALLE DE JOSE ARANA

Auzoa: Gros




Jose Arana kalea Bermingham kalean hasten da, 28 zenbakiaren parean, eta Nafarroa hiribidean amaitzen da.




Jose Arana Elortza Eskoriatzan jaio zen 1839ko maiatzaren 14an. Gaztetan Madrilera joan zen eta gabonetako loteria irabazi zuen. Diru horrekin janaridenda bat ireki zuen Madrilen, Donostian ondoren, eta ikuskizunetarako sarreren salmentan hasi zen, zezenketak batez ere.

Jose Aranaren omenezko plaka Eskoriatzan. Argazkia: Wikipedia


Karlistaldia amaituta, Jose Aranak Atotxan zurezko zezen plaza bat eraiki zuen Jose Goikoa arkitektoarekin. Bertan zezenketak sustatzeko Aste Monumentala edo Aste Handia izeneko jaialdia sortu zuen. 1879tik aurrera udalak ekitaldi osagarriak gehitu zizkion jaiadiari, Aste Nagusia sortuz.

Atotxako zurezko zezen plaza. Argazkia: Kutxateka

Atotxako harrizko zezen plaza. Argazkia: Kutxateka


1893an Beti-Jai pilotalekua inauguratu zuen Aldamar kalean. 1902an Madrilera bueltatu zen bertako Errege Antzokiaren kudeatzaile izateko. Jose Arana 1908ko abenduaren 5ean hil zen Donostian. Lortutako diru guztia Eskoriatzako herriari utzi zion bere testamentuan.

Beti-Jai pilotalekua. Irudia: Wikipedia


1917ko abenduaren 5ean Jose Aranaren omenez kale bat izendatu zuten Groseko merkatuaren ondoan. Txofreko zezen plazaren eraisketaren ondoren, 1976ko apirilaren 28an gaur egiungo Jose Arana kalearen izendapena onartu zen.



Aintzinako Jose Arana kalea Mantxuene kalea izatera pasa zen 1976an, izena inguruan egon zen baserri baten omenez ezarria. 1990ko hamarkadaren erdialdean, Groseko merkatuaren eraberritzearekin, Mantxuene kalea desagertu zen, Nafarroa Beherea plazaren parte bihurtuz.

Groseko merkatua. Argazkia: Kutxateka

Groseko merkatua. Argazkia: Kutxateka

Mantxuene kalea. Argazkia: Kutxateka

204. FÉLIX GABILONDO PLAZA / PLAZA DE FÉLIX GABILONDO

Auzoa: Intxaurrondo Félix Gabilondo plaza Intxaurrondoko kultur etxe eta kiroldegiaren eraikinaren ondoan dago, Otxoki pasealekuaren eta Siu...